ERC 2025 Temel Yaşam Desteğinde Aritmilere Yaklaşım: Şoklanabilir ve Şoklanamaz Ritimler
ERC 2025: Temel Yaşam Desteğinde Aritmilere Yaklaşım ve OED'nin Gücü
Ani kalp durması (kardiyak arrest) vakalarının büyük bir çoğunluğu, kalbin elektrik sistemindeki kaotik bir bozulma olan aritmiler nedeniyle gerçekleşir. Temel Yaşam Desteği (BLS) uygulayıcıları için EKG okumak veya ilacın dozunu bilmek gerekmez; ancak "kalbin neden durduğunu" anlamak ve doğru teknolojiyle (OED) müdahale etmek hayati önem taşır.
ERC 2025 Yetişkin Temel Yaşam Desteği Kılavuzu, aritmilere yaklaşımı basitleştirmiş ve teknolojiyi (akıllı saatler ve OED'ler) sürecin merkezine koymuştur. Bu yazıda, olay yerinde bir "kardiyolog" gibi davranan OED cihazlarının mantığını ve ölümcül ritimlere nasıl müdahale edileceğini inceleyeceğiz.
BLS düzeyinde aritmilere yaklaşım basittir: Ritim Şoklanabilir mi (Elektrik ver), yoksa Şoklanamaz mı (Sadece masaj yap)? Bu kararı sizin yerinize OED verir.
1. Aritmiyi Tanımak: Nöbet mi, Kalp Durması mı?
2025 kılavuzu, kalp durmasına neden olan aritmilerin bazen yanıltıcı belirtilerle ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle beyne giden kan akışı aniden kesildiğinde (aritmi nedeniyle), beyin kısa süreli bir "elektriksel fırtına" yaşayabilir.
⚠️ Nöbet Benzeri Hareketler (Seizure-like Activity)
Kalp durması vakalarının başında, hastaların %30-60'ında kısa süreli kasılmalar veya nöbet benzeri titremeler görülebilir. Bu durum epilepsi ile karıştırılmamalıdır. Eğer nöbet bittikten sonra kişi hala yanıtsızsa ve normal nefes almıyorsa, bu bir aritmi kaynaklı kalp durmasıdır. Hemen CPR'a başlayın.
2. OED ile Ritim Yönetimi: Şokla ya da Devam Et
Temel yaşam desteğinde aritmi tedavisinin adı Defibrilasyondur. Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED), hastanın kalbini analiz eder ve iki ana kategoriye ayırır:
3. Önce Masaj mı, Şok mu?
Aritmi yönetiminde zamanlama kritiktir. 2025 kılavuzu, bu konudaki tartışmalara son noktayı koyar:
- OED Hazır Değilse: Kesintisiz Kalp Masajı (CPR) yapın. Beyne oksijen göndermek önceliklidir.
- OED Hazır Olduğunda: Masajı durdurup hemen analiz yapın. Eğer şok öneriliyorsa "CPR yapayım sonra şok vereyim" DEMEYİN. Şok, VF/VT ritimlerini sonlandırmak için tek çaredir ve geciktirilmemelidir.
4. Giyilebilir Teknoloji ve Aritmi Tespiti
ERC 2025 kılavuzu, akıllı saatlerin ve giyilebilir teknolojilerin aritmileri tespit etmedeki potansiyelini kabul etmektedir.
Bazı cihazlar, ölümcül aritmileri veya nabızsızlığı algılayıp otomatik olarak 112'yi arayabilmektedir. Ancak kılavuz, bu cihazların henüz klinik sonuçları (sağkalımı) iyileştirdiğine dair kesin kanıt olmadığını, bu nedenle şimdilik sadece araştırma amaçlı veya ek güvenlik önlemi olarak görüldüğünü belirtir. Yine de bir akıllı saat uyarısı, erken müdahale için bir fırsat olabilir.
5. Ped Yerleşimi ve Özel Durumlar
Aritmiyi sonlandırmak için OED pedlerinin doğru yere yapıştırılması şarttır.
- Standart Pozisyon (Anterior-Lateral): Sağ köprücük kemiği altı ve sol koltuk altı.
- Sutyen Engel mi? Eğer sutyen pedlerin cilde temasını engelliyorsa çıkarılmalı veya kesilmelidir. Ancak metal balenlerin varlığı şok vermeye engel değildir; sadece pedin metalin tam üzerine gelmemesine dikkat edin. Mahremiyet endişesiyle zaman kaybetmeyin, aritmiyi durdurmak önceliklidir.
Özetle
Temel yaşam desteğinde aritmileri yönetmenin yolu EKG okumak değil, OED'yi en hızlı şekilde olay yerine getirip çalıştırmaktır. Şoklanabilir ritimlerde (VF/VT) her saniye gecikme, sağkalım şansını %10 azaltır. Şoklanamaz ritimlerde ise yüksek kaliteli kalp masajı, kalbin tekrar çalışması için tek umuttur.
Yasal Uyarı: Bu bilgiler ERC 2025 Yetişkin Temel Yaşam Desteği kılavuzundan derlenmiştir.
Görüşmeye katılın