ERC 2025 Pediatrik İleri Yaşam Desteği (PALS)
Temel Yaşam Desteği (BLS) ile dolaşım ve oksijenasyon sağlandıktan sonra, kalbin yeniden spontan çalışmasını (ROSC) sağlamak ve altta yatan nedeni tedavi etmek için İleri Yaşam Desteği (ALS) devreye girer.
ERC 2025 Pediatrik Yaşam Desteği Kılavuzu, ileri yaşam desteğinde ekip çalışmasını, doğru ritim analizini ve ilaçların zamanlamasını vurgular. Bu rehberde, profesyonel sağlık ekipleri için güncellenen PALS algoritmalarını inceleyeceğiz.
Bu bölümdeki uygulamalar (Defibrilasyon, İlaç, Entübasyon) sadece eğitimli sağlık profesyonelleri (Doktor, Paramedik, Hemşire vb.) içindir.
1. Ekip Liderliği ve Damar Yolu
PALS, organize bir ekip işidir. Lider, göğüs masajı yapanı, hava yolunu yöneteni ve ilaçları uygulayanı koordine etmelidir.
Damar Yolu: IV mi, IO mu?
Çocuklarda kalp durması anında damar yolu bulmak çok zor olabilir. ERC 2025 kuralı nettir:
- İlk Tercih: Periferik İntravenöz (IV) yol.
- Süre Sınırı: Eğer 5 dakika içinde veya 2 denemede damar yolu açılamazsa vakit kaybetme!
- Kurtarıcı Yol: Hemen Kemik İçi (Intraosseous - IO) yol açılmalıdır. İlaçlar ve sıvılar buradan güvenle verilebilir.
2. İleri Hava Yolu Yönetimi
Çocuklarda en sık arrest nedeni hipoksi olduğu için oksijenasyon kritiktir. Ancak "hemen entübe et" yaklaşımı artık standart değildir.
🎈 Balon-Maske (Ambu)
Deneyimsiz ellerde entübasyon, göğüs masajına uzun süre ara verilmesine neden olur. Bu yüzden efektif balon-maske ventilasyonu, kötü bir entübasyon girişiminden çok daha iyidir. Mümkünse iki kişiyle (biri maskeyi tutar, biri sıkar) uygulanmalıdır.
tub Endotrakeal Entübasyon
Sadece yetkin ve deneyimli kişilerce yapılmalıdır. Entübasyon sırasında göğüs masajı durdurulmamalıdır. Entübe edildikten sonra kompresyon durdurulmaz; sürekli masaj yapılırken dakikada yaşa göre 10-25 nefes verilir.
Tüp Boyutu: Kaf'lı tüpler artık çocuklarda standart olarak önerilmektedir. Tüp çapı formülü (Kaf'lı): (Yaş / 4) + 3.5
3. PALS Algoritması: Ritim Analizi
Monitörize edilen hastada ilk soru şudur: Ritim Şoklanabilir mi?
CPR Başla (15:2) + Oksijen + Monitörize Et
💉 Kritik İlaç Dozları (2025)
| İlaç | Doz | Notlar |
|---|---|---|
| Adrenalin | 10 mcg/kg (0.01 mg/kg) Max 1 mg |
Şoklanamaz ritimde HEMEN. Şoklanabilirde 3. şoktan sonra. Ardından 4 dakikada bir. |
| Amiodaron | 5 mg/kg Max 300 mg |
Sadece şoklanabilir ritimde (VF/VT). 3. ve 5. şoktan sonra verilir. |
| Lidokain | 1 mg/kg | Amiodaron yoksa alternatiftir. |
| Magnezyum | 50 mg/kg | Sadece Torsades de Pointes (düzensiz VT) varsa. |
4. Nedeni Bul ve Tedavi Et (4H & 4T)
Çocuklarda kalp durması nadiren sebepsizdir. CPR devam ederken ekip lideri bu listeyi gözden geçirmelidir:
4H (Hipoksi & Metabolik)
- Hipoksi: En sık neden! %100 oksijen ver, tüp yerini kontrol et.
- Hipovolemi: Kanama veya sıvı kaybı. 10-20 ml/kg sıvı/kan ver.
- Hiper/Hipokalemi: Elektrolit bozukluğu. Kalsiyum, İnsülin-Dekstroz vb. ile tedavi et.
- Hipotermi: Vücut ısısını kontrol et, ısıt. (<30 ila="" ise="" li="" verme="">
4T (Travma & Toksin)
- Tansiyon Pnömotoraks: Travma/Entübasyon sonrası. İğne toraks veya tüp tak.
- Tamponad (Kardiyak): Travma sonrası. Perikardiyosentez yap.
- Toksinler: Zehirlenme şüphesi varsa antidot düşün.
- Tromboz (Pulmoner/Koroner): Nadirdir, trombolitik tedavi düşün.
5. Peri-Arrest Ritim Yönetimi
Kalp henüz durmamış ama durmak üzereyse (nabız var ama perfüzyon kötü) müdahale farklıdır.
Bradikardi (<60 dk="" h3="">
Eğer oksijen ve ventilasyona rağmen nabız 60'ın altındaysa ve dolaşım bozuksa, CPR (Göğüs Masajı) başla! İlaç olarak Adrenalin düşünülür. (Atropin artık rutin önerilmemektedir, sadece vagal tonus artışında kullanılır).
Taşikardi (Çarpıntı)
- Stabil Hasta: Vagal manevra (buz uygulaması, ıkınma) veya Adenozin.
- Anstabil (Şoktaki) Hasta: Gecikmeden Senkronize Kardiyoversiyon (1-2 J/kg).
Özetle PALS
Pediatrik İleri Yaşam Desteği, iyi bir BLS temeli üzerine kuruludur. Hipoksiyi önlemek birincil hedeftir. Şoklanamaz ritimlerde (Asistoli/NEA) erken Adrenalin, şoklanabilir ritimlerde ise etkili Defibrilasyon hayat kurtarır.
Yasal Uyarı: Bu protokoller ERC 2025 kılavuzundan sağlık profesyonelleri için özetlenmiştir. Yetkiniz ve eğitiminiz dışındaki uygulamaları yapmayınız.
Görüşmeye katılın